1. Ana Sayfa
  2. Otomobil
  3. Manuel ve Otomatik Şanzıman Nedir? Avantaj ve Dezavantajlar

Manuel ve Otomatik Şanzıman Nedir? Avantaj ve Dezavantajlar

Interior of a modern car

Bu yazımızda şanzıman türlerini incelemeye çalışacağız. Manuel ve otomatik şanzıman arasındaki farklar ve otomatik şanzımanların kendi içerisindeki farklarını anlatmaya çalışacağız. Robotize, DSG, EDC, DTC, POWERSHİFT şanzımanlardan genel olarak bahsetmeye çalışacağız.

1- Manuel Şanzıman

Manuel şanzıman, bir debriyaj pedalına bağlı olarak içerisinde baskı bakalata, volan gibi malzemelerin bulunduğu şanzımandır. Esasında kronik bir problemi yoktur. Herkes kullanır veoldukça basittir. Maliyetleri otomatik şanzımanlara göre düşüktür. Yaşayacağınız sorun, baskı balata değişimi yada bir sonraki aşamada volan değişimidir.

Otomatik sanzımandan korkan birçok kullanıcı manuel şanzımanı kullanır.Günümüzde değişen otomotiv endüstrisi, insanların beklentileri sonucunda otomatik şanzımanlar daha fazla satılmaya başladı.

2- Otomatik Şanzımanlar

Otomatik şanzımanları Robotize şanzımanlar ve Çift kavramalı şanzımanlar olarak iki başlıkta ele alacağız.

A- Robotize Şanzımanlar

Robotize şanzımanlar, tamamen manuel şanzıman tertibatına sahiptir. Manuel şanzımanın sorunlarıyla aynı sorunlara sahiptir. Yani yukarıda bahsettiğimiz gibi baskı balata ve volan değişimidir.

Çalışma Mantığı Nedir?

Manuel şanzımandan farklı olarak sadece debriyaj yoktur. Bunun yerine şanzıman ünitesinin bir kısmına yerleştirilen elektronik kontrol ünitesi vasıtasıyla vites geçişleri kontrol edilir. Manuel şanzımandaki gibi debriyaj mekanizması vardır. Yalnız debriyaj pedalı yoktur.

Bu şekilde vites değiştirdiği için diğer şanzıman türlerine göre biraz daha sarsıntılı vites geçişleri sunar. Avantajı ise yakıt tüketimi konusundadır. Performans olarak ise çok iyi değildir.

Avantaj ve Dezavantajları Nelerdir?

Vitesteyken belli bir hıza ulaştığınızda elektronik kontrol ünitesi güç keserek sizin yerinize debriyaja basıp vites atarak debriyajı bırakır. Bu da vites geçişlerinde sarsıntılara sebep olur. Bunun dışında ciddi bir problemi yoktur.

Yokuşlu yerlerde aracınızı kullanıyorsanız manuel vitesli araçlara göre baskı balata ömrünü erken tüketebilirsiniz. Bunun dışında elektronik kontrol ünitesi arızalanabilir. Zaten maddi yük olan kısmı da budur. Bu şanzıman konfor olarak dezavantajlı olduğu için diğer şanzıman türüne sahip araçlara göre uygun fiyatlara satılırlar. Siz de bu vites geçişlerindeki sarsıntı ve vakti geldiğinde elektronik kontrol ünitesi değişimine razı iseniz robotize şanzımanlı araçları tercih edebilirsiniz.

B- Çift kavramalı sanzımanlar (DSG, EDC, DTC, POWERSHİFT vb.)

Çift kavramalı şanzımanlar yaş kavramalı ve kuru kavramalı olarak ikiye ayrılır.

Yaş kavramalı şanzımanlarla Volkswagen grubunda özellikle çok karşılaşırız. 2.0 dizel ve torku yüksek güçlü versiyonlarda 6 ileri çift kavramalı ve yaş kavramalı şanzıman mevcuttur. Bunun dışında geri kalan motor tiplerinde ise çift kavramalı 7 ileri kuru kavramalı şanzıman mevcuttur. Yani kısaca 6 ileri ise yaş, 7 ileri ise kuru kavramalıdır diyebiliriz. Birçok markada çift kavramalı şanzımanlar kuru ve yaş olarak iki türde de kullanılır.

Çalışma Mantığı Nedir?

İki tane manuel şanzımanın birleştirilmesiyle oluşur. Bu şanzımanlardan biri 1,3,5,7 gibi tek sayıdaki vitesleri kontrol eder. Diğeri ise 2,4,6 gibi çift sayıları kontrol eder. Bunun mantığı da, siz 4. Viteste giderken diğer kavrama tek sayılarda yani 5. Viteste hazır bulunur. Böylece sizin gaz tepkinize göre 4. Vitesi bırakıp diğer şanzımana geçer.

Avantaj ve Dezavantajları Nelerdir?

Vites geçiş süresi kısaldığı için hız yönünden öne geçer. Konfor olarak hiçbir dezavantajı yoktur. Neredeyse hiç sarsıntı yaşamazsınız.
Bu şanzımanların kronik sorunları vardır. Esasında şimdi bahsedeceğim kronik sorundan çok bakımdır. Manuel şanzımanda baskı balata bittiği gibi çift kavramalı şanzımanda da kavrama biter. İçerisinde iki sanzıman bulunduğu için de iki kavrama bitmiş olur. Kavramayı değiştirirken maliyetleriniz çok yüksek olabilir. Aynı zamanda şanzımanın mekatronik yani şanzımanın beyni arızalanabilir. Bu da robotik şanzımanlardaki elektronik kontrol ünitesi arızası gibidir. Ayrıca maliyeti biraz yüksektir.

Kuru kavramalı olan şanzımanlar 1 litre civarında yağla çalışır. Diger şanzımanlara göre çok daha fazla ısınırlar. Özellikle eski DSG’li araçların ısındıklarını duymuşsunuzdur. Yeni modellerde böyle bir problem görülmemektedir. Yaş kavramalı şanzımanlar ise 3-4 litreye kadar yağla çalışır. Bu da daha az ısınmasına sebep olur. Bunun yanında daha fazla tork ve beygir gücüne dayanabilir.

Daha çok Volkswagen üzerinden anlattık ama bu şanzıman tipi sadece Volkswagen grubunda kullanılmıyor. Örneğin Ford ve Volvo’da POWERSHİFT, Mercedes’in 7 ileri şanzımanları ve birçok farklı marka bu şanzıman teknolojisini kullanmakta.
Özellikle bu şanzımanların tamirat masrafları çok olduğu gibi her yerde de tamiratı mümkün olmuyor. Ancak İstanbul, Ankara gibi büyük şehirlerde tamir edilmesi daha mümkün görünüyor.

Yorum Yap

Yorum Yap